分享

文殊嘻笑之歌-通用攝類學

དེ་ལ་འདིར་རང་རེ་རྣམས་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་རྙེད་ན་དོན་ཆེ་བའི་དལ་རྟེན་བཟང་པོ་ཐོབ། མཇལ་བར་དཀའ་བའི་རྒྱལ་བའི་རིན་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ། དམ་ཆོས་སྟོན་སློབ་དཔོན་དང་། གྲོགས་རིགས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིའི་རྐྱེན་དང་། ནང་གི་རྐྱིན་བླང་དོར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཏེ་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐབས་འདིར། ཅིས་ཀྱང་སྙིང་པོ་ལོན་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས།
དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ།
སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་ལ།
གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། 
ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། །
ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་པོ་ལེན་པ་ལ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབ་དགོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས།
དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས།།
བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །
ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ངའི་བཀའ།།
བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བསྡུས་སྦྱོར་རིགས་པ་རྣམས་མེད་མི་རུང་དུ་སློབ་དགོས་པས། འདིར་ཐུན་མོང་བསྡུས་པའི་རྣམ་བཤད་སྤེལ་བར་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྔོན་འགྲོ། གཞུང་དོན་དངོས། མཇུག་གི་དོན་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བ་ལས།
ཤེས་བྱའི་ནེའུ་གསིང་ངོས་ཡངས་པར། ། 
རིགས་ལམ་མེ་ཏོག་རྒོད་པ་ཅན། ། 
ཀྱེ་ཀྱེ་བློ་གྲོས་གཞོན་ནུ་རྣམས། ། 
འདི་ན་རྩོད་འཇོ་བྱ་བར་རིགས། །
現在我們每個人都得到了難得的人身,並且得到具有極大意義所依的暇滿人身,已得聞珍寶般難聞的佛法,佛陀殊勝法教的教導師、共同研習的法友們為外在因緣,具取捨智慧的圓滿順緣集聚的此時,如《入行論》中所說,修學法義精要條件需圓滿齊備:
暇滿人生極難得,既得能辦人生利,
倘若今生利未辦,後世怎得此圓滿。【如石】
如此需依攝取無垢精要義的佛陀經藏來決擇,如佛所宣說:
比丘與智者,當善觀我語;如煉截磨金,信受非唯敬。
因此不可不學習攝類學理論。本書為推廣攝類學通論類書,本書分前行,正行,結行三個部分論述;首先根本誦中:
所知草原豐廣懋,
理路點綴花朵般,
喂喂青年才俊輩,
此乃理路之游戲。
ཞེས་བྱུང་། ཤེས་བྱའི་དོན་་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ནེའུ་གསིང་ངོས་ཡངས་པ་དང་། དེ་གཏན་ལ་འབེབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ལམ་རྣམས་ནེའུ་གསིང་མཛེས་བྱེད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་གཟུགས་སུ་བཀོད་དེ་བརྗོད་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། ཀྱེ་གཉིས་ནི་ནན་ཏན་གྱི་འབོད་ཚིག་དང་། བློ་གྲོས་ཀྱི་ནོར་དང་ལྡན་པའི་གཞོན་བློ་གསར་རྣམས་འདི་ན་སྟེ་གཞུང་འདིར་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པས་རྩོད་འཇོ་བྱ་བར་རིགས་སོ། །ཞེས་གདུལ་བྱ་འཇུག་རིགས་པར་གདམས་པའོ། ། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་དངོས་ལ་གཉིས། ལུས་མདོར་བསྟན་དང་། ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་བ་ལས།
ཆོས་ཅན་དབྱ་ེགཞི་བཤད་པ་དང་། ། 
ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། ། 
ངེས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གཞག་དང་། ། 
ངེས་བྱེད་ཐལ་འགྱུར་བཤད་པ་དང་། །
ལྟབ་དབུ་མར་འཇུག་པའི་ཚུལ་། ། 
ལྔ་པོ་སྐབས་འདིའི་བསྡུས་དོན་ཡིན། །
ཞེས་པ་སྟེ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཅན་དབྱེ་གཞི་བཤད་པ་ནི། རྩ་་བ་ལས།
ཤེས་བྱ་གཞལ་བྱ་གཞི་གྲུབ་ཡོད། ། 
ཆོས་དང་གཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང་། ། 
དམིགས་པ་ཆོས་ཅན་ཡུལ་རྣམས་ནི། ། 
ཁྱབ་མཉམ་དབྱེ་གཞི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །
知識的意義如豐美茂盛的廣闊草原, 決擇知識的理路如妝點草原的花朵,這是本書所要詮釋的內容。喂喂為重複呼喚詞,胸懷知識珍寶的理路學習新人們,這本書是無垢的理路游戲,即是趣入化機的理路教言。首先是根本頌:
論述有法與總體,
次講法之類別等,
安立確定之事物,
做確定與應成類,
中觀見解趣入法,
此為五種攝集義。
以上所說下面會依次介紹。第二,在五種廣說中,首先講解“論述有法與總體”,根本頌中:
所知所量成事有,
法與基及緣起等,
所緣有法及對境,
週遍總體是有法。
ཞེས་བྱུང་། ཤེས་བྱ་ནས་ཡུལ་གྱི་བར་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ནི་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ལ། འོག་ཏུ་་འབྱུང་བའི་རྟག་དངོས་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་གཞིའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྟེན་འབྲེལ་གཞིར་གསུངས་པ་ནི་རྩ་་ཤེས་(*1)ལས།
གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི། ། 
ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་པ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལྟར་གསུངས་པ་སྣང་ངོ་། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་དངོས་པོ་དང་རྟག་པ་སོགས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བ་ལས།
དབྱེ་ན་དངོས་པོ་རྟག་པ་གཉིས། ། 
དགག་སྒྲུབ་མཚན་མཚོན་མཚན་གཞི་གསུམ། 
བྱས་དང་མ་བྱས་སྐྱེས་མ་སྐྱེས། ། 
འདུས་བྱས་མ་བྱས་དངོས་དངོས་མེད། །
ཤེས་པ་ལྡན་མིན་འདུས་བྱེད་གསུམ། །
ཞེས་བྱུང་། སྔར་གྱི་དབྱེ་གཞི་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ལ་དབྱེ་ན། དངོས་རྟག་གཉིས་ནས་འཇིག་པ་དང་མི་འཇིག་པའི་ཆོས་གཉིས་ཀྱེ་བར་དང་། སོགས་པས་བསྡུས་པ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས། གཅིག་ཐ་དད་གཉིས། རྫས་ཆོས་དང་ལྡོག་ཆོས་གཉིས་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་དང་། བེམ་པོ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བ་ལས།
དངོས་པོ་ལ་ཡང་བེམ་པོ་དང་། 
ཤེས་པ་ལྡན་མིན་འདུས་བྱེད་གསུམ། །
ཞེས་བྱུང་། དངོས་པོ་ལ་བེམ་ཤེས་ལྡནམིན་འདུས་བྱེད་གསུམ་དབྱེ་བ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། བྱེ་སྨྲས་དངོས་པོ་དང་ཡོད་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བེམ་པོར་མི་འདོད་པས་གཟུགས་དང་བེམ་པོ་དོན་གཅིག་ཏུའང་མི་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་བེམ་པོ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་འོག་ཏུ་ཁ་དོག་དཀར་དམར་གྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་འབྲང་ངོ་། །
*1.རྩ་ཤེས༔ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྡུས་མིང་།龍樹所著《中論》的簡稱。
由所知到對境間八項是互相週遍的關係(*實際為十項)。也是下面產生的常物等的總體的有法。佛曾說緣起總體,《中論》根本頌中:
未曾有一法,不從因緣生。
如上無自性的宗論宣說般顯現為佛說。第二法之類別分四部分講解,首先是物與常的分類等,支分物的分類為二,首先根本頌中:
法為物常二分別,
破立性名事相三,
已做未做生未生,
有為無為物非物,
壞滅及無壞滅等
前面講的八種(*應為十種)總體分別分為,從物常二種分類到壞滅與無壞滅的二法及,頌詞中“等”字所攝的常無常二,一與異二,實返體二等不可勝數。第二,物質的分類與無生物等的分類二中,第一,根本頌中:
物質再分無生物,知識不相應行三。
物質分為無生物、知識、不相應性三類,此為經部宗見解,原因為毘婆沙宗持物質與實有同義,無表色不是無生物故色與無生物非同義的見解。第二無生物與等的分類會在後續紅白二色的建立中講述。
བསྡུས་པ་&ང་བའི་སྐོར་།
ཁ་དོག་དཀར་དམར་གྱི་རྣམ་གཞག །
རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ།
ཁ་དོག་དཀར་དམར་འཕྲོས་པའི་གཞུང་ཡོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་རང་དོན་ལེའུ་ལས།
སྔ་སོགས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ། ། ནུས་པ་སོ་སོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།
ཞེས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། གཟུགས་སུ་རུང་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མདོ་ལས།
“དགེ་སློང་དག་གཟུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་གཟུགས་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་པའི་ ཕྱིར། བེམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ།རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ལས། “བེམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ།” ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བེམ་པོ་དེ་ལའང་སྤྱིར་དབྱེ་བ་དང་། སོ་སོའི་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་ བ་ལས།
བེམ་པོ་ལ་ཡང་ཕྱི་ནང་གཉིས། །
ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱི་དོན་བེམ་པོ་དང་ནང་དོན་བེམ་པོ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་བེམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ཕྱིའི་རྡུལ་དུ་ གྲུབ་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ལས། “ཕྱི་དོན་བེམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིའི་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ།” ཞེས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར། ཕྱི་ཡི་བེམ་པོ་ལའང་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བ་ལས།
ཕྱི་དོན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ། །
ཞེས་པ་ལྟར་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད། རོའི་སྐྱེ་མཆེད། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། དང་པོ་ལའང་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བེམ་པོ་གང་ཞིག །མིག་གི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དུ་ གྱུར་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ལས། “བེམ་པོ་གང་ཞིག་མིག་གི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ དེའོ། །” ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།
小理路
紅⽩顏⾊的安⽴
安⽴⾃宗
《釋量論*⾃利品》中敘述紅⽩顏⾊的偈⾔如下:
⻘等於眼識,功能各⾒故*(法尊法師譯著《釋量論略解》)
⾊的定義:可以稱為⾊。再引述佛經:“⽐丘們有⾊且可以稱為⾊, 故稱近取蘊”。無⽣物的定義:由微塵所構成。《所知藏》中:“無⽣ 物的定義由微塵所構成”。無⽣物有共同的分類,和各分類的分類兩 種。根本頌中:
無⽣物亦有內外。
如上所說,無⽣物有內外兩種分別。外在無⽣物的定義:由微塵所構 成的外在物質;《所知藏》中:“外在無⽣物的定義由微塵所構成的 外在物質”。外在無⽣物分為根本分類與⽀分的分類。第⼀類,根本
頌中:
外物分⾊等五類。
外物分為⾊處、聲處、嗅處、味處、觸處五種。第⼀種依定義和分類 說明。第⼀⾊處的定義:任⼀無⽣物都是眼的根識直接的對境。《所 知藏》中:“任⼀無⽣物都是眼的根識直接的對境”。
གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ལ་ལྔ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གཉིས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། ཉི་ཤུར་དབྱེ་བ་གཉིས་ ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བ་ལས།
གཟུགས་ལ་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཀྱི་གཉིས། །
ཞེས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཉིས། དང་པོ་ཁ་དོག་ལ་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། མདོག་ཏུ་རུང་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དབྱིབས་སུ་རུང་བ་དེ་ དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བ་ལས།
རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཉི་ཤུ་སྟེ། ། སྔོ་སེར་དམར་དང་དཀར་པོ་དང་།། སྣང་མུན་སྤྲིན་དང་དུ་བ་དང་། །
རྡུལ་་དང་ཁུག་སྣ་ཉི་མ་དང་། གྲིབ་མ་རིང་ཐུང་ལྷམ་པ་དང་། །
ཟླུམ་པོ་མཐོན་པོ་དམའ་བ་དང་། ། ཕྱ་ལེ་ཕྱ་ལེ་མ་ཡིན་པའོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁ་དོག་ལ་དབྱེ་ན་རྩ་བའི་ཁ་དོག་དང་ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་གཉིས། དང་པོ་ལའང་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་ བ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བའི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ བཞི་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡན་ལག་ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ཡན་ལག་གི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན་དེར་གྱུར་པའི་སྤྲིན་དང་དུ་བ། རྡུལ་དང་ཁུག་སྣ། སྣང་བ་དང་མུན་པ། གྲིབ་མ་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཁ་ དོག་དང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དབྱིབས་ལ་དབྱེ་ན་རིང་པོ་དང་ཐུང་ང་། ལྷམ་པ་དང་ཟླུམ་པོ། མཐོ་བ་དང་དམའ་བ། ཕྱ་ལེ་ བ་དང་ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དབྱིབས་ཏེ་བརྒྱད་དུ་ཡོད། དང་པོ་གཉིས་ནི་གོ་སླ། ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་གོ་དོན་ནི་རྗེ་བརྒྱད་པའི་ མཛོད་ཀྱི་ཀར་ཊིཀ་གྲུབ་པ་བདེའི་དཔྱིད་འཇོ་ལས། “ལྷམ་པ་ནི་རིལ་རིལ་དང་། ཟླུམ་པོ་ནི་ལེབ་ལེབ་དང་། མཐོན་པོ་ནི་ རགས་པ་བརྩེགས་པ་དང་། དམའ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཡོད་པའོ། །” ཞེས་དང་། “ཕྱ་ལེ་བ་ནི་གཤོང་འབུར་མེད་པ་དང་། ཕྱ་ ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་མི་མཉམ་པའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
གཉིས་པ་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བེམ་པོ་གང་ཞིག །རྣ་བའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ ཡུལ་དུ་གྱུར་་པ་དེ་དེ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། རྩ་བ་ལས།
སྒྲ་ལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི། །
སེམས་ཅན་སྟོན་དང་མི་སྟོན་ལ། །ཡིད་འོང་མི་འོང་གཉིས་རེ་དབྱེ། ། མ་ཟིན་པ་ལའང་དེབཞིན་ནོ། །
第⼆⾊處⽀分五類:⾊處分兩類,此兩類⼜再分為⼆⼗類。第⼀種,
根本頌中:
⾊分顏⾊與形⾊。
如上所說,⾊處分類有顏⾊與形⾊兩種。第⼀種顏⾊依定義與分類來
說明。顏⾊的定義:可以稱為顏⾊。形⾊的定義:可以稱為形⾊。第 ⼆⾊⽀分類,根本頌中:
⾊細分類有⼆⼗,
紅⽩⻘⿈四根本;
明暗雲煙塵影霧,
⽇光線中之影塵;
⽅圓⻑短與⾼低,
平不平⾊形⼆總。
顏⾊有根本⾊與⽀分⾊兩種,第⼀種分別說有定義和分類。根本顏⾊ 定義:堪稱為根本⾊,第⼆分類為紅⽩⿈⻘四種顏⾊。第⼆種⽀分⾊ 的定義:堪稱為⽀分⾊。第⼆分類為明、暗、雲、煙、塵、影、霧, ⽇光線中之影塵共⼋種。⾏⾊分為:⽅圓、⻑短、⾼低,正歪共⼋ 種。前⾯兩種容易理解,後⾯的意義第⼋世噶瑪巴不動⾦剛《成辦安 樂精華之具舍論釋論》中:⽅可成為圓圓,圓可成扁扁,⾼為粗分堆 疊,低為存在於下⾯。平為沒有⾼低,不平與之相反。
第⼆聲處分為定義和分類。定義:任何成為⽿根識的真實境的物質。
第⼆分類,根本頌中:
聲分為⼋種,依已成來源,有情發為發,悅意與否⼆,未成來源同。
ེས་པ་ལྟར་རྗེ་དགུ་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཀར་ཊིཀ་གཞོན་ནུ་རྣམ་རོལ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། ༡ ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་
སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ༢ ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ དང་། ༣ ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ༤ ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་ བརྟེན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། ༥ མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་ སྟོན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ༦ མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་།  ༧མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ༨ མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་། དེ་དག་གི་མཚན་གཞི་ནི་མཛོད་ཊིཀ་དེ་ཉིད་ལས། “དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་གླུ་དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་སྐྱོ་བའི་ སྒྲ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། ཕེག་རྡོབ་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། ལུས་ཐུག་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ། ལྔ་པ་ནི། སྤྲུལ་པའི་གླུ་དབྱངས་སྙན་པ་ ལྟ་བུ། དྲུག་པ་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐྱོ་སྒྲ་ལྟ་བུ། བདུན་པ་ནི། རླུང་གིས་བསྐུལ་བའི་སྒྲ་ལྟ་བུ། བརྒྱད་པ་ནི། བྲག་རལ་པའི་སྒྲ་ལྟ་ བུའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
གསུམ་པ་དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བེམ་པོ་གང་ཞིག །སྣའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་དེ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། རྩ་བ་ལས།
དྲི་ལ་ཞིམ་དང་ང་བ་དང་། ། མཉམ་དང་མི་མཉམ་བཞི་རུ་དབྱེ། །
ཞེས་པ་ལྟར་གྲུབ་བདེའི་དཔྱིད་འཇོ་ལས། སྣའི་དབང་པོ་དང་མཐུན་པའི་དྲི་ཞིམ་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་དྲི་ང་བ་གཉིས་
ལས། དྲི་ཤས་ཆུང་བས་མཉམ་པ་དང་། ཤས་ཆེ་བས་མི་མཉམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །
བཞི་པ་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བེམ་པོ་གང་ཞིག །ལྕེའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་ དུ་གྱུར་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། རྩ་བ་ལས།
རོ་ནི་མངར་སྐྱུར་་ཁ་དང་བསྐ། ། ཚ་བ་ལན་ཚྭ་རྣམ་པ་དྲུག །
如第九世噶瑪巴《⻘春樂章之具舍論釋論》中所述:
1.依已成來源的有情所發出的悅意聲⾳
2.依已成 來源的有情所發出的不悅意聲⾳
3.依已成來源的不是有情所發出的悅意聲⾳
4.依已成來源的不是有情所發出的不悅意聲⾳
5.依未成來源的有情所發出的悅意聲⾳
6.依未成來源的有情所發出的不悅意聲⾳
7.依未成來源的不是有情所發出的悅意聲⾳
8.依未成來源的不是有情所發出的不悅意聲⾳
《具舍論釋論》中所舉范例為:
1.有情發出悅⽿的歌聲。2.有情發出悲傷的聲⾳。3.⼩拔敲打的聲
⾳。4.身體相撞的聲⾳。5.化現的悅⽿歌聲。6.化現的悲傷的聲⾳。
7.⾵吹的聲⾳。8.⼭岩崩裂的聲⾳。
三、嗅處:定義與分類。定義:任何成為⿐根識的真實境的物質。第
⼆分類,根本頌中:
嗅分為⾹臭,合與不合四。
《成辦安樂精華之具舍論釋論》中所述:與⿐根相合的⾹氣,與之相
反的苦味,知嗅覺微微相合的⾹氣,知嗅覺微微不相合的⾹氣。
四、味處:定義與分類。定義:任何成為⾆根的真實境的物質。第⼆ 分類,根本頌中:
味總分酸甜澀苦,咸與⾟辣等六類。
ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མངར་བ། སྐྱུར་བ། ཁ་བ། སྐ་བ། ཚ་བ། ལན་ཚྭ་་བ་སྟེ་དྲུག་གོ།དེ་ཡང་གྲུབ་བདེའི་དཔྱིད་འཇོ་ལས།
“བསྐ་བ་ནི་ཤིང་འཛམ་བུའི་ཤུན་པའམ་ཨ་རུ་རའི་ལྟ་བུ་འཁྲིལ་བའོ། །” ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ ལ། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བེམ་པོ་གང་ཞིག །ལུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་དེ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། རྩ་བ་ལས།
རེག་བྱ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་དང་། ། འཇམ་རྩུབ་ལྕི་ཡང་གྲང་བ་དང་། ། བཀྲེས་དང་སྐོམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ།
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཞོན་ནུ་རྣམ་རོལ་ལས། “རྒྱུས་བསྡུས་པ་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་འཇམ་རྩུབ་ལྕི་
ཡང་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་པ་སྟེ་བདུན་ནོ། །” ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། “ས་ནི་སྲ་ཞིང་འཐས་པ་དང་། ཆུ་ནི་གཤེར་ཞིང་
བརླན་པ་དང་། མེ་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའམ་དྲོ་བ་ཉིད་དང་། རླུང་ནི་རྒྱུན་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་གཡོ་བ་རྣམས་རིམ་པ་
བཞིན་དེ་དང་དེ་དག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཉིས་པ་ནང་དོན་བེམ་པོ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། ནང་གི་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ལས། “ནང་དོན་བེམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ནང་གི་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ།“ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ ནི། རྩ་བ་ལས།
ནང་དོན་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ། །
ཞེས་པ་ལྟར་མིག་གི་དབང་པོ། རྣ་བའི་དབང་པོ། སྣའི་དབང་པོ། ལྕེའི་དབང་པོ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྔ་རུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།
དང་པོ་མིག་གི་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ནང་དོན་བེམ་པོ་གང་ཞིག །མིག་གི་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་རུང་བ་དེ་དེ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ནང་དོན་བེམ་པོ་གང་ཞིག །རྣ་བའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་རུང་བ་དེ་ དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ནང་དོན་བེམ་པོ་གང་ཞིག །སྣའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་རུང་བ་དེ་ དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ནང་དོན་བེམ་པོ་གང་ཞིག །ལྕེའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་རུང་བ་དེ་དེ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་། ལྔ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ནང་དོན་བེམ་པོ་གང་ཞིག །ལུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་རུང་བ་དེ་དེ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་བྱ་ཀུན་་ཁྱབ་་ལས། “ནང་དོན་བེམ་པོ་གང་ཞིག །མིག་སོགས་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་ རུང་བ།” ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་་རོ། །
如上所述,味道分為甜、酸、苦、澀、⾟、咸六種。
《成辦安樂精華之具舍論釋論》中所述:澀味是如閻浮樹⽪或柯⼦⼀
般在⾆上纏繞的感覺。
五、觸處:定義與分類。定義:任何成為身體根識的真實境的物質。
第⼆分類,根本頌中:
所觸為地⽔⽕⾵,粗軟輕重與寒冷,飢餓乾渴⼗⼀⽀。
《⻘春樂章之具舍論釋論》中所述:
依因集聚四⼤種,依果集聚粗軟輕重冷飢渴有七⽀。
地為堅固與堅實;⽔為潮且濕;⽕為熱與烤,或為溫暖性;⾵為時常 由此處飄搖到彼處;此順序也是相應的四界的定義。
⼆、無機物內義。定義與分類。無機物內義定義:由內部微塵所形 成。《全知寶藏》中所述:無機物內義的定義為由內部微塵所形成。
第⼆分類,根本頌中:
內義有眼等五種。
即眼根、⽿根、⿐根、⾆根、身根共五種。第⼀眼根的定義:堪稱 為眼識的增上緣的任何內義物質。第⼆⽿根的定義:堪稱為⽿識的增 上緣的任何內義物質。第三⿐根的定義:堪稱為⿐識的增上緣的任何 內義物質。第四⾆根的定義:堪稱為⾆識的增上緣的任何內義物質。
第五身根的定義:堪稱為身識的增上緣的任何內義物質。⼜如《全知 寶藏》中所述:堪稱為眼等識的增上緣的任何內義物質。
གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ།
༡ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁ་དོག་ཡིན་ན་དམར་པོ་ཡིན་པས་ཁབ་ཟེར་ན། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་
ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་ པར་ཐལ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་པོ་གང་རུང་ཡིན་ པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོའི་མདོག་ཏུ་བསྟན་དུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འཇམ་ དབྱངས་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ ཐལ། དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཡིན་པ་མི་སིད་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
༢ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁ་དོག་ཡིན་ན་དམར་པོ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན།
དམར་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་
ཡིན་པར་ཐལ། མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འོད་ དཔག་མེད་ཀི་ཁ་དོག་གི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀི་ཁ་དོག་ཆོས་ ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དམར་པོའི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དམར་པོའི་མདོག་ཏུ་ རུང་བ་དམར་པོའི་ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
༣ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁ་དོག་ཡིན་ན་ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་ཡིན་པས་ཁབ་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གི་ཁ་དོག་ ཆོས་ཅན། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ འབྱུང་ལྡན་གི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། སེར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ ལྡན་གི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། སེར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། སེར་པོའི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་རིན་ ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། སེར་པོའི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གི་ཁ་དོག་ དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་ མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་དང་ཡན་ལག་གི་ཁ་ དོག་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕིར།
༤ ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྤྲིན་གི་ཁ་དོག་ཡིན་ན་ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྤྲིན་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན།
ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། སྤྲིན་གི་ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། སྤྲིན་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་
ཅན། སྤྲིན་གི་ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། སྤྲིན་གི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
遮⽌他論
范例1,凡是顏⾊⼀定是紅⾊。⽩⽂殊的顏⾊為例,是紅⾊嗎?是顏 ⾊的緣故。承許週遍嗎?如不承許,⽩⽂殊的顏⾊為例,是顏⾊嗎? 是根本顏⾊的原故。不成⽴。是根本⾊嗎?堪為四種根本⾊之⼀的緣 故。不成⽴,堪為四根本⾊之⼀嗎?堪宣稱為⽩⾊的顏⾊的原故。根
本上承許。例如⽩⽂殊的顏⾊,不是紅⾊嗎?是⽩⾊的原故。不週 遍,存在週遍嗎?那兩種顏⾊是相違的原故。那兩種是相違嗎?不存 在同時是那兩種顏⾊的所知之原故。
范例2,凡是顏⾊⼀定不是紅⾊。無量光佛的顏⾊為例,不是紅⾊的 嗎?是顏⾊的原故。不成⽴。無量光佛的顏⾊為例,是顏⾊嗎?堪稱 為顏⾊的原故。不成⽴。以彼為例,堪稱為顏⾊嗎?堪稱為無量光佛 的顏⾊之故。根本上承許。無量光佛的顏⾊例,是紅⾊嗎?堪稱為 紅⾊的原故。存在週遍嗎?堪稱為紅⾊是紅⾊的定義之原故。
范例3,凡是顏⾊⼀定是⽀分⾊。寶⽣如來的顏⾊為例,是⽀分顏⾊ 嗎?是顏⾊的原故。承許週遍嗎?不成⽴。寶⽣如來的顏⾊為例,是 顏⾊嗎?是⿈⾊的原故。不成⽴。寶⽣如來的顏⾊為例,是⿈⾊嗎? 堪稱為⿈⾊的原故。不成⽴。寶⽣如來的顏⾊為例,堪稱為⿈嗎? 與寶⽣如來的顏⾊為⼀的原故。根本上承許。寶⽣如來的顏⾊為例, 不是⽀分顏⾊嗎?是根本⾊的原故。如不週遍的話存在週遍嗎?沒有 既是根本⾊⼜是⽀分⾊的顏⾊。
范例4,凡是雲的顏⾊⼀定是⽀分顏⾊。⽩雲的顏⾊為例,是⽀分顏 ⾊嗎?是雲的顏⾊的原故。承許週遍嗎?不成⽴。⽩雲的顏⾊為例, 是雲的顏⾊嗎?堪稱為雲的顏⾊的原故。此為週遍,那是他的定義的 原故。
རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
༥ ཁ་ཅིག་ན་རེ། མདོག་ཏུ་རུང་བ་དང་ཁྱོད་ཀི་གཞི་མཐུན་ཡོད་ན། ཁ་དོག་དང་ཁྱོད་ཀི་གཞི་མཐུན་མེད་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཅིག་དང་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་ཁ་དོག་གི་གཞི་མཐུན་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དང་མདོག་ཏུ་རུང་བའི་གཞི་ མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། གཅིག་དང་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་མདོག་ཏུ་རུང་བའི་གཞི་ མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀང་ཡིན། མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཁྱོད་ཀང་ཡིན། མདོག་ཏུ་ རུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྩ་བའི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཅིག་དང་མཚན་ ཉིད་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡིན། ཁ་དོག་ཀང་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།
༦ ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབྱིབས་ཁྱོད་ཡིན་ན་ཁྱོད་དབྱིབས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁོད་དབྱིབས་ཡིན་པར་
ཐལ། དབྱིབས་ཁྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དབྱིབས་ཁྱོད་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བློའི་
ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་བའི་མཚོན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དབྱིབས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་
རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁ་དོག་དཀར་དམར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག །རྟག་པ་ཡིན་པར་
ཐལ། ཁྱོད་གཞི་གྲུབ་པ་གང་ཞིག །ཁྱོད་དང་རྟག་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཡོད་པ་ དང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
༧ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་ན་དབྱིབས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཅན། དབྱིབས་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཅན། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ ཡིན་པ་ཆོས་ཅན། དབྱིབས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ ཐལ། རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཡིན་པར་ཐལ། ཡོད་པ་གང་ཞིག་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
༨ ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབྱིབས་ཡིན་ན་དབྱིབས་གཟུགས་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞྭ་ནག་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱི་
དབྱིབས་ཆོས་ཅན་ཟེར་ན། ཞྭ་ནག་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱི་དབྱིབས་ཆོས་ཅན། དབྱིབས་གཟུགས་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་པར་ ཐལ། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དབྱིབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཞྭ་ནག་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱི་དབྱིབས་ཆོས་ཅན། ཕྱ་ལེ་བ་ མ་ཡིན་པའི་དབྱིབས་ཡིན་པར་ཐལ། གཤོང་འབུར་ཡོད་པའི་དབྱིབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ།
根本不能成許,它是根本⾊的原故。它是根本⾊嗎?它是四根本⾊其 中之⼀的原故。是嗎?是⽩⾊的原故。
范例5,如果堪稱為顏⾊與它的同⼀存在,顏⾊與它的同⼀就不存 在。⼀與定義⼆者為例,它和顏⾊的同⼀不存在嗎?它和堪稱為顏⾊ 的同⼀存在的原故。承許週遍。不成⽴。⼀和定義兩者為例,它和堪 稱為顏⾊的同⼀存在嗎?既是它,也堪稱為顏⾊存在的原故。不成 ⽴。既是它,也堪稱為顏⾊存在嗎?堪稱為根本顏⾊是的原故。根本 不能承許。既是⼀和定義兩者,也是顏⾊存在的原故。
范例6,凡形相是它,它⼀定是形相。所知為例,它是形相嗎?形相 是它的原故。承許週遍!不成⽴,所知為例,形相是它嗎?它是堪作 為⼼的對境的名相的原故。根本承許。所知為例,它不是形相嗎?它 是常的原故。不成⽴。所知為例,它是常嗎?任⼀它已存在,它和常 的同⼀存在的原故。不成⽴。存在嗎?它和存在是等遍的原故。
范例7,凡不是平整的⼀定是形相。⾮平整為例,是形相嗎?是⾮平 整的原故。不成⽴。⾮平整為例,是⾮平整的嗎?不是平整的原故。 不成⽴。存在週遍嗎?那兩者是直接相違的原故。根本承許。⾮平整 為例,不是形相嗎?不是物質的原故。不成⽴。以彼為例,不是物質 嗎?是常的原故。不成⽴。是常嗎?凡是存在,不是因所出⽣的原 故。
范例8,凡是形相⼀定是⼋個形⾊之⼀。如說有⾒⿊帽義的形相為 例。有⾒⿊帽義的形相為例,是⼋種形⾊之⼀嗎?是⾮平整的形相的 原故。如不成⽴。有⾒⿊帽義的形相為例,是⾮平整的形相嗎?具凹 凸的形相的原故。如不成⽴,存在週遍嗎?
ཞྭ་ནག་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱི་དབྱིབས་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་པར་ཐལ། ཞྭ་ནག་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱི་དབྱིབས་ ཀྱི་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
༩ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཟེར་ན། རླུང་ཆོས་ཅན། ཡང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡང་ཞིང་གཡོ་ བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རླུང་ཆོས་ཅན། འབྱུང་འགྱུར་གི་རེག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ ཏེ། འབྱུང་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རེག་བྱའི་གཞི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

རྩོད་སྤོང་བ་ལ།
༡ ཁ་ཅིག་ན་རེ། སངས་རྒྱས་རྣམ་སྣང་དཀར་པོ་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་་བའི་ཁ་དོག་བཞི་པོ་གང་རུང་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྣམ་སྣང་དཀར་པོ་ཆོས་ཅན། རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་པོ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྣམ་སྣང་དཀར་པོ་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་སྣང་དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འགལ་ ཁྱབ་ལ་འབུད། མ་གྲུབ་ན། རྣམ་སྣང་དཀར་པོ་ཆོས་ཅན། རྣམ་སྣང་དཀར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁོད་རྣམ་སྣང་དཀར་པོ་དང་ གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རྣམ་སྣང་དཀར་པོ་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུགས་ཀི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
༢ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་དུང་དཀར་པོ་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་དུང་དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲི ག །འདོད་ན། ཆོས་དུང་དཀར་པོ་ཆོས་ཅན། འབྱུང་འགྱུར་ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་
是與有⾒⿊帽義的形相為⼀的原故。是彼嗎?是有⾒⿊帽義的形相的 返體的原故。
范例9,如說輕且搖動是⾵的定義。⾵為例,是輕嗎?是輕且搖動的 原故。承許的話。⾵為例,是⼤種所⽣的所觸嗎?是輕的原故,不能 成⽴的話,是⼤種的所觸的原故。週遍的話,⼤種與⼤種所⽣的所觸 的是不可能的同⼀的原故。



實際辯論
范例1,⽩⾊的毘盧遮那佛為例,是顏⾊嗎?是任⼀四根本⾊的原 故。不成⽴。⽩⾊毘盧遮那為例,是任⼀四根本⾊嗎?是⽩⾊的原 故。不成⽴。⽩⾊毘盧遮那為例,是⽩⾊嗎?所稱為⽩⾊毘盧遮那的 原故時,因不成⽴。不成⽴。⽩⾊毘盧遮那為例,是⽩⾊毘盧遮那 嗎?它和⽩⾊毘盧遮那為⼀的原故。根本成許,⽩⾊毘盧遮那為例, 不是⽩⾊嗎?不是顏⾊的原故。不成⽴。以彼為例,不是顏⾊嗎?不 是⾊處的原故。不成⽴。以彼為例,不是⾊處嗎?不是⾊相的原故即 是補特伽羅的原故。以彼為例,是補特伽羅嗎?是聖者佛的原故。
范例2,⽩法螺為例,是⽩⾊嗎?是⽩法螺的原故。可以週遍嗎?承 許。⽩法螺為例,是⼤種所⽣嗎?是⽩⾊的原故。不能成許,即是⼤
འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཆོས་དུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྦྱོར་ལུགས་སྐྱོན་ཅན་ཏེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་གྲགས་པའི་ འབྱུང་འགྱུར་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་འབྱུང་བའི་རྣམ་གཞག་མ་ཤེས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །
༣ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁ་དོག་ཡིན་ན་དབྱིབས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དབྱིབས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་དོག་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན།
དབྱིབས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་དོག་མེད་པར་ཐལ། དབྱིབས་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། མེད་པར་ཐལ།
དབྱིབས་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབྱིབས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབྱིབས་མ་ཡིན་པ་ རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལན་གང་གདབ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །
༤ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་ཡིན་ན་ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཡན་ལག་
གི་ཁ་དོག་ལ་བརྒྱད་དུ་དབྱེ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་དེ་ཡན་ལག་གི་ཁ་ དོག་ཡིན་པ་གང་ཞིག །དེ་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྗང་གུའི་ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། བརྒྱད་དུ་དབྱེ་བ་ནི་ལོག་རྟོག་བསལ་བའི་གྲངས་ངེས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། འདི་དག་གཟུགས་ཀི་དབྱེ་བ་བཤད་ ཀྱི་གཞན་དག་ལ་ནི་དགོས་པ་མེད་པས་མ་བཤད་དོ། །ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་གྲུབ་བདེའི་དཔྱིད་འཇོ་ལས། “ལྗང་ཁུ་ལ་ སོགས་པ་ནི་རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞིར་འདུས་པས་མ་བཤད་ལ། སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་འདུས་ཀྱང་ལོགས་སུ་སྟོན་པ་ནི་འདི་དག་ ཐག་རིང་པོ་ནས་རིག་པ་ལྟར་སྣང་སྟེ་བསྙེན་ན་མི་སྣང་བས་གཟུགས་མིན་ནམ་སྙམས་པའི་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ ཡིན་ལ། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་རྟོག་པ་དེ་མེད་ཀྱང་རྩིག་ངོས་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམས་པའི་རྟོག་ པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།
༥ ཁ་ཅིག་ན་རེ། ནག་པོ་ཆོས་ཅན། རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་གཉིས་དང་། གསུམ་སོགས་འདྲེས་པ་
ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་གྲུབ་སེ། དམར་སྔོན་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དམར་སྔོན་ འདྲེས་པ་ལས་ནག་པོ་དང་། སྔོ་སེར་འདྲེས་པ་ལས་ལྗང་གུ། དམར་སེར་འདྲེས་པ་ལས་ལི་ཁྲི་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར།
༦ ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟག་པ་ཆོས་ཅན། དབྱིབས་ཡིན་པར་ཐལ། དབྱིབས་གཟུགས་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་
ན། རྟག་པ་ཆོས་ཅན། དབྱིབས་གཟུགས་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན།
རྟག་པ་ཆོས་ཅན། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱ་་ལེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདིར་ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་
ནི་ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དབྱིབས་ལ་གོ་བས་སྐྱོན་མེད་དོ། །
種的原故。錯誤道理的製造者,即那是不了知在論典上共許的⼤種所 ⽣,與在世俗上共許的⼤種的安⽴的本來⾯⽬。
范例3,凡是顏⾊⼀定是形⾊嗎?無⾮形⾊的顏⾊的原故。不成⽴。 無⾮形⾊的顏⾊嗎?無⾮形⾊的⾊相的原故。不成⽴。沒有嗎?無⾮ 形⾊的物質的原故。無⾮形⾊的物質嗎?無⾮形⾊的因的原故,即若 說⾮形⾊是常的原故,要分析⼀下如何回答。
范例4,凡是⽀分顏⾊⼀定是任⼀⼋種⽀分顏⾊之⼀。符合⽀分顏⾊ ⼋種分類的原故。不能成許,即不空成就佛的顏⾊它是任⼀⽀分顏 ⾊,它並⾮是任⼀⼋種分類,即它是所說的綠⾊的原故。不週遍,即 ⼋種分類是為了消除錯亂思維的確⽴⼀個數⽬⽽已,即經云,這些其
他⾊的分類是沒有需要的原因不再說了。《成辦安樂精華之具舍論釋 論》中所述:綠⾊等顏⾊是匯集到四根本⾊中故不說。雲等匯集但單 獨說是這種像是顯現在很遠的層層重疊般,由於近時不顯現故⾮⾊或 是說遮除思維觀察的原故。為遮⽌思維觀察,從觀察太陽等四種雖沒 有但計⼊計算的基準中,其是無法計⼊其他種中。
范例5,⿊⾊為例,是根本⾊嗎?据說是⾮兩三種根本⾊混合產⽣的 顏⾊的原故。不成⽴,即藍紅混合產⽣的原故;藍紅兩⾊混合成⿊⾊ 與,⻘⿈兩⾊混合成綠⾊,⿈紅兩⾊混合成橘⿈⾊需牢記的原故。
范例6,常為例,是形⾊嗎?是任意⼋種形⾊的原故。不成⽴。常為 例,是任意⼋種形⾊嗎?⾮平整的原故。不成⽴。常為例,是⾮平整 嗎?說是⾮平整的原故。這裡所說的⾮平整如果理解為⾮平整的形狀 就無過錯。
༧ ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་པ་ཆོས་ཅན། རླུང་ཡིན་པར་ཐལ། ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སེམས་པ་ཆོས་
ཅན། ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུན་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་གཡོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སེམས་པ་ཆོས་
ཅན། རྒྱུན་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་གཡོ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། གཡོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། གཡོ་བ་ཡིན་
པར་ཐལ། སེམས་རང་ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སེ། གྲུབ་བདེའི་དཔྱིད་འཇོ་ལས། “བོད་ཁ་ཅིག་གཡོ་
བ་སེམས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་ལ། ཡང་བ་འབྲས་བུའི་རེག་བྱ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཟེར་ཡང་། སེམས་པ་གཡོ་བ་ནི་ སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྒྲ་མཚུངས་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་མཚུངས་སོ། །” ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
范例7,⼼為例,是⾵嗎?輕且搖動的原故。不成⽴。⼼為例,是輕 且搖動的嗎?⼼境從彼處到彼處搖動的原故。不成⽴。⼼為例,⼼境 是從彼處到彼處搖動嗎?是搖動的原故。⼼為例,是搖動的嗎?說是 ⼼在⾃境上搖動的原故。不成⽴,即 《成辦安樂精華之具舍論釋 論》中所述:在藏地某⼀說法裡⼼搖動也是有的,果的所觸輕也是有 的,所以說是輕且搖動;另外,⼼搖動是由所緣的⼼帶著僅是⾳相似 意義上並不相似。
#筆記 
分類:學習

藏傳佛教徒,知而行不亦樂乎

評論
上一篇
  • 誦經
  • 下一篇
  • 更多文章
    載入中... 沒有更多了